Strona Główna > Instytut > Koncepcja kształcenia

Koncepcja kształcenia

Załącznik nr 1 do Uchwały nr 81/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

Koncepcja nauczania na wszystkich stopniach i kierunkach na Wydziale Filozofii i Socjologii jest zgodna z Misją Uniwersytetu, a co za tym idzie także z Misją Wydziału Filozofii i Socjologii. Kształcenie na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu obejmuje cztery kierunki. Jednym z nich jest socjologia wykładana w Instytucie Socjologii na wszystkich poziomach kształcenia, tzn. na poziomie studiów pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia oraz w ramach studiów podyplomowych. Podobnie dzieje się w przypadku kierunku filozofia wykładanego w Instytucie Filozofii. Tutaj też od niedawna funkcjonują dwa nowe kierunki interdyscyplinarne: kognitywistyka (studia pierwszego stopnia) oraz bioetyka (studia drugiego stopnia). Instytut Filozofii prowadzi też studia filozoficzne pierwszego i drugiego stopnia w języku angielskim w zakresie specjalności Philosophy of Being Cognition and Value.

Wydział Filozofii i Socjologii jest ośrodkiem o wysokim potencjale badawczym i jego dążeniem jest nie tylko utrzymanie, ale także stały wzrost poziomu naukowego i dydaktycznego jego pracowników. Pracownicy naukowi dążą do podnoszenia jakości kształcenia poprzez angażowanie najlepszych studentów i doktorantów do badań i projektów realizowanych w instytutach. Łączenie dydaktyki i badań naukowych przygotowuje studentów do samodzielnej pracy badawczej, wzbogaca proces badawczy o interpretacje wnoszone przez doktorantów i studentów, uczy współpracy w rozwiązywaniu problemów interesujących wszystkich uczestników procesu badawczego.

Tradycyjnie już studia na Wydziale Filozofii i Socjologii mają zapewniać wszechstronne akademickie wykształcenie, gwarantując przy tym dobre przygotowanie z określonej subdyscypliny wybranej przez studenta. Mają temu służyć dobre programy nauczania, których jakość będzie stale monitorowana i ewaluowana przez Komisje Dydaktyczne obu instytutów wspierane przez Wydziałowy Zespół Zapewniania Jakość Kształcenia. Poszerzając ofertę programową o kognitywistykę i bioetykę Wydział ma szansę w jeszcze większym stopniu umożliwić adeptom tych kierunków zdobywanie wszechstronnej wiedzy i nowoczesnych umiejętności, które zapewniają wysokie kwalifikacje naukowe i zawodowe absolwentów. Celem kadry nauczającej na kierunku bioetyka jest zapoznanie studentów z szeroką interdyscyplinarną wiedzą teoretyczną z zakresu etyki, a także wyspecjalizowanych subdyscyplin filozofii, prawa, socjologii, antropologii i nauk politycznych. Studia kognitywistyczne łączą wiedzę i umiejętności typowe dla nauk społeczno-humanistycznych i matematyczno-przyrodniczych. Powstanie tego kierunku zgodne jest ze Strategią Uniwersytetu Warszawskiego, zgodnie z którą reformy programów nauczania powinny iść w kierunku tworzenia programów dydaktycznych oferowanych wspólnie przez kilka wydziałów. W rozwój kierunku kognitywistyka zaangażowani są naukowcy o znaczących osiągnięciach, prowadzący badania nad szeroko rozumianym ludzkim poznaniem. Ich udział w kształceniu studentów ma gwarantować nowoczesny program dydaktyczny oraz wysoki poziom studiów, ich różnorodność i atrakcyjność. Dążeniem Wydziału Filozofii i Socjologii jest, by nauka pod okiem specjalistów z różnych dziedzin sprawiła, że studenci kognitywistyki będą mogli poznać paradygmaty badawcze z kilku gałęzi nauki, by zdobyli wiedzę pozwalającą poznawać i rozumieć otaczający nas świat.

Specyfika nauczania zarówno socjologii, jak i przedmiotów filozoficznych pozwala położyć szczególny nacisk na naukę prowadzenia argumentacji i rzeczowej dyskusji, ukazywanie odmiennych perspektyw oraz możliwych różnic w poglądach. W szczególny sposób pozwala to na realizowanie na Wydziale Filozofii i Socjologii tych elementów misji UW, które związane są z kształceniem absolwentów zarówno otwartych na nowe idee, jak i potrafiących współdziałać ze sobą niezależnie od różnic ideowych, politycznych czy wyznaniowych.

Koncepcja kształcenia na studiach I stopnia na Wydziale Filozofii i Socjologii

Celem Wydziału Filozofii i Socjologii jest przygotowanie absolwenta studiów I stopnia:

a) do podjęcia studiów II stopnia na wybranym kierunku z zakresu nauk społecznych i humanistycznych, z zakresu studiów międzyobszarowych takich jak np. kognitywistyka i bioetyka, a w przypadku absolwentów kierunku kognitywistyka I stopnia także w obszarze nauk ścisłych i przyrodniczych (informatyki i neurobiologii).

b) do podjęcia aktywności zawodowej na polskim i zagranicznym rynku pracy. Wydział Filozofii i Socjologii stawia sobie za cel, by absolwenci studiów I stopnia prowadzonych tutaj posiadali odpowiednie kompetencje do podjęcia pracy na pomocniczych stanowiskach w administracji, w firmach badawczych lub konsultingowych, w instytucjach kultury, w organizacjach prowadzących działalność na rynku medialnym lub w organizacjach pozarządowych prowadzących działalność związaną z organizacją życia społecznego i kulturalnego. Wielu z nich (absolwenci filozofii) może podjąć pracę w edukacji. Dobrze odnajdą się także w innych działach gospodarki, często we własnych przedsiębiorstwach w sektorze usług publicznych.

Podjęciu tych wyzwań będzie służyć absolwentom wiedza zdobyta w trakcie studiów na Wydziale Filozofii i Socjologii. Pomocne też będą nabyte tu umiejętności takie, jak wszechstronne umiejętności analityczne i interpretacyjne, które pomagają zbierać, opracowywać i analizować dane różnego rodzaju i z odmiennych źródeł.

Studia na Wydziale Filozofii i Socjologii mają za zadanie wykształcić w studentach potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego, umiejętność efektywnego organizowania własnej pracy i krytycznej oceny stopnia jej zaawansowania. Uzyskana w trakcie studiów licencjackich wiedza teoretyczna oraz metodologiczna powinna sprawić, iż staną się oni ludźmi zdolnymi do krytycznego myślenia, otwartymi i łatwo przystosowującymi się do zmiennej sytuacji na rynku pracy. Sposób prowadzenia zajęć na naszym Wydziale (zwłaszcza zajęć warsztatowych i/lub seminariów) ma sprzyjać nabyciu umiejętności i kompetencji umożliwiających efektywną pracę zespołową, samodzielne uczenie się oraz planowanie rozwoju zawodowego. Ważnym celem Wydziału Filozofii i Socjologii UW jest kształtowanie wrażliwości etycznej studentów, poczucia odpowiedzialności oraz postaw prospołecznych. Dążymy do tego, by absolwenci naszych kierunków mieli świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego i tradycji nauk społecznych dla rozumienia wydarzeń społecznych i kulturalnych oraz świadomość odpowiedzialności za ich zachowanie.

Koncepcja kształcenia na studiach II stopnia na Wydziale Filozofii i Socjologii

Studia II stopnia na Wydziale Filozofii i Socjologii mają przygotować do:

a) kontynuowania nauki na studiach III stopnia (studia doktoranckie) oraz studiach podyplomowych z intencją podjęcia pracy naukowej bądź uzyskania wyspecjalizowanych kompetencji zawodowych w wąskich obszarach problemowych, na uczelniach krajowych i zagranicznych; w szczególności na studiach z zakresu nauk humanistycznych, nauk społecznych oraz nauk o zdrowiu – w przypadku absolwentów bioetyki,

b) pracy na odpowiedzialnych stanowiskach w administracji publicznej, w instytucjach edukacyjnych, organizacjach trzeciego sektora, firmach public relations, w mediach i instytucjach kultury, w redakcjach naukowych. Chcemy, by przygotowały absolwenta także do pracy przy popularyzacji nauki, a nawet do efektywnego prowadzenia własnej firmy w sektorze usług publicznych. Zamierzeniem Wydziału Filozofii i Socjologii jest, by socjologowie byli przygotowani do pracy na stanowiskach związanych z wykonywaniem, prowadzeniem, zlecaniem, zarządzaniem, monitorowaniem i ocenianiem analiz zjawisk społecznych; by w instytucjach, firmach badań społecznych i rynkowych zajmowali się realizacją badań społecznych, diagnozowaniem procesów społecznych i prowadzeniem konsultacji społecznych. W przypadku studentów kierunku bioetyki celem jest, by byli przygotowani do pracy w instytucjach służby zdrowia i naukowych, w szczególności w różnego rodzaju gremiach opiniodawczo-doradczych z zakresu etyki badań naukowych i etyki klinicznej.

Zadaniem Wydziału Filozofii i Socjologii UW jest przygotowanie studentów II stopnia do samodzielnego wykonywania powyższych zadań. Zapewnienie, by studiując w ośrodku, w którym rozwijana jest międzynarodowa wymiana naukowa i praca badawcza, mogli korzystać z jej wyników, uczestnicząc w zajęciach prowadzonych przez osoby biorące udział w takich badaniach oraz przez gości zagranicznych i by bywali jej współtwórcami w ramach seminariów, translatoriów i zajęć warsztatowych. Żeby ponadto poprzez rozwijanie przez władze Wydziału Filozofii i Socjologii współpracy w ramach programu Erasmus, służącej nie tylko wysyłaniu naszych studentów, ale także przyjmowaniu studentów z partnerskich uczelni, nasi adepci mogli poszerzać wiedzę i nabywać nowe kompetencje i umiejętności. Celem naszym jest, by osiągnięta wiedza specjalistyczna i przyswojone podczas studiów metody pracy sprawiły, że absolwenci będą potrafili odnaleźć swoje miejsce na rynku pracy i wypracować na nim wysoką pozycję. Ci, którzy wybiorą drogę naukową mają szansę być w pełni przygotowani do wymogów rzetelnej pracy badawczej.

Dążymy do tego, by nasi absolwenci mieli nie tylko dobrze ugruntowaną wiedzę w zakresie swojej dyscypliny i subdyscypliny, ale także dobrą znajomość głównych kierunków ich rozwoju i najnowszych osiągnięć. Mają możliwość nauczenia się pracy z tekstem – redakcji tekstów i translatoryki obcojęzycznego tekstu naukowego.
Interdyscyplinarność studiów odbywanych na Wydziale Filozofii i Socjologii daje dotąd, a i celem naszym jest, by nadal dawała niezaprzeczalne korzyści w późniejszej pracy zawodowej. Sposoby kształcenia na Wydziale mają wyrabiać umiejętność samodzielnego projektowania badań i realizowania projektów badawczych; kształtować zdolność do efektywnej pracy zespołowej i do kierowania pracowniczymi zespołami; wyposażyć w kompetencje niezbędne do dzielenia się wiedzą i umiejętnościami w życiu społecznym oraz zawodowym. Rezultatem szczególnych kompetencji nabytych w procesie kształcenia będzie mocna pozycja absolwentów studiów II stopnia na rynku pracy.

Studia II stopnia na Wydziale Filozofii i Socjologii powinny kształtować etyczną wrażliwość studentów i wzmacniać w nich poczucie odpowiedzialności. Absolwenci mają być świadomi etycznych dylematów, przed którymi stają filozofowie i socjologowie wykonując obowiązki zawodowe. Powinni znać i respektować zobowiązania wynikające z obowiązku ochrony własności intelektualnej.

Koncepcja kształcenia na studiach III stopnia (doktoranckich) na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego

Oba instytuty wchodzące w skład Wydziału Filozofii i Socjologii mają osobne uprawnienia do nadawania stopnia doktora w zakresie filozofii, resp. socjologii, toteż w obu instytutach prowadzone są oddzielne programy studiów doktoranckich. Studia doktoranckie mają polegać na indywidualnej pracy naukowej prowadzonej pod kierunkiem opiekuna naukowego albo promotora i mają stwarzać doktorantom warunki do realizacji programu studiów, obejmującego zajęcia obowiązkowe, fakultatywne i praktyki zawodowe, do przygotowania się do egzaminów doktorskich oraz napisania rozprawy doktorskiej pod opieką promotora albo promotora i promotora pomocniczego. Zadaniem Wydziału Filozofii i Socjologii UW jest stworzenie uczestnikom studiów sprzyjających warunków do przygotowania wysoko punktowanych publikacji naukowych. Doktorantów w stopniu jeszcze wyższym niż studentów niższych stopni dotyczy zasada jedności nauki i nauczania wdrażana na Uniwersytecie Warszawskim i na Wydziale Filozofii i Socjologii UW. Powinni oni aktywnie uczestniczyć w pracach badawczych i dydaktycznych prowadzonych przez Wydział, co ma stworzyć im możliwości uczestniczenia w życiu środowiska naukowego w kraju i za granicą, a także współpracy naukowej w zespołach badawczych (w tym międzynarodowych). Obecnie i w przyszłości taką naturalną bazę współpracy będzie stanowić nowo powołane Centrum Zaawansowanych Badań Humanistycznych i Społecznych WFiS UW i IFiS PAN. Absolwenci Studiów Doktoranckich prowadzonych w obu instytutach Wydziału Filozofii i Socjologii UW mają uzyskać przygotowanie do pracy badawczej i dydaktycznej w szkołach wyższych. Powinni wykazywać się wiedzą na zaawansowanym poziomie, o charakterze podstawowym dla współczesnych nauk społecznych, resp. humanistycznych, obejmującą najnowsze ich osiągnięcia, oraz o charakterze szczegółowym, obejmującą najnowsze osiągnięcia socjologii, resp. filozofii. Absolwenci tego poziomu studiów powinni też zdobyć umiejętności związane z metodyką nauczania filozofii i socjologii oraz metodologią prowadzonych badań naukowych. Celem Wydziału jest nadto rozwijanie w doktorantach kompetencji społecznych odnoszących się do działalności naukowo-badawczej i społecznej roli uczonego. Chodzi to, by posiedli umiejętność i motywację do pracy w zespole, przestrzegali standardów etyki zawodowej i aktywnie dbali o etos środowiska naukowego i zawodowego (w tym mieści się także odpowiedzialność związana z pracą dydaktyczną), by byli gotowi do udziału w bieżącym życiu społecznym reagowali na jego problemy. Absolwenci studiów III stopnia po uzyskaniu doktoratu w jednym z instytutów Wydziału Filozofii i Socjologii UW powinni być przygotowani do kontynuowania pracy badawczej i dydaktycznej w uczelniach polskich, a także zagranicznych, powinni też bardzo dobrze sprawdzać się w rolach społecznych i zawodach przypisanych absolwentom studiów II stopnia WFiS UW.

Koncepcja kształcenia na studiach podyplomowych na Wydziale Filozofii i Socjologii

Wydział Filozofii i Socjologii zamierza spełniać swoją misję dydaktyczną i naukową także w obszarze studiów podyplomowych. Studia podyplomowe prowadzone na Wydziale Filozofii i Socjologii mają realizować ideę uczenia się przez całe życie. Są one adresowane do osób pragnących pogłębić wiedzę, zbudować kompetencje i wykształcić umiejętności przydatne na rynku pracy. Wydział dąży do tego, żeby oferta studiów była elastycznie dopasowywana do potrzeb zgłaszanych przez interesariuszy, z uwzględnieniem potencjału dydaktycznego Wydziału. Zgodnie z tymi wymaganiami w chwili obecnej prowadzone są na Wydziale Filozofii i Socjologii dwa rodzaje studiów podyplomowych: Podyplomowe Studium Ewaluacji Programów Społecznych oraz Podyplomowe Studia Filozoficzne.

Podyplomowe Studium Ewaluacji Programów Społecznych ma zapewnić słuchaczowi wszechstronne teoretycznie, metodologicznie i empirycznie, a zarazem praktycznie ukierunkowane wprowadzenie w problematykę badań społecznych. Program Studium umożliwia słuchaczowi zdobycie wiedzy i praktycznych umiejętności niezbędnych do pracy w roli badacza-ewaluatora czy np. urzędnika administracji publicznej, w którego zakres obowiązków służbowych wchodzi zlecanie, monitorowanie i odbiór badań ewaluacyjnych. Absolwent będzie przygotowany do samodzielnej oceny ofert ewaluacyjnych, będzie umiał wykorzystać w praktyce raporty ewaluacji i formułować problemy w procesie ewaluacji, będzie posiadał znajomość metod i technik wykorzystywanych w ewaluacji, oraz znajomość praktyczną ewaluacji w kluczowych sektorach życia publicznego. Studia obejmują zarówno zajęcia teoretyczne, jak i praktyczne (warsztatowe) prowadzone przez wybitnych wykładowców i cenionych praktyków; ofertę edukacyjną uzupełnia kształcenie za pośrednictwem platformy e-learningowej.

Podyplomowe Studia Filozoficzne stawiają sobie dwa zasadnicze cele:

– podnoszenie kwalifikacji zawodowych nauczycieli i umożliwienie im prowadzenia ciekawych zajęć z etyki i filozofii w szkołach;
– ugruntowanie i pogłębienie wiedzy filozoficznej dla osób, które chcą rozwijać swoje zainteresowania szeroko rozumianą humanistyką.

Aby cele te spójnie realizować, w programie studiów znajdą się nie tylko zajęcia z etyki, szeroko rozumianej filozofii praktycznej czy metodyki nauczania filozofii, lecz także wykłady poświęcone filozofii współczesnej i przegląd podstawowych problemów filozofii nauki. Absolwenci będą także udoskonalać posiadane narzędzia analizy i interpretacji tekstu filozoficznego. W efekcie słuchacze Podyplomowych Studiów Filozoficznych będą mogli zdobyć dającą im satysfakcję wiedzę, która także – jeśli zajdzie taka potrzeba – umożliwi im rozwijanie zainteresowań filozoficznych uczniów. Dodatkowo zdobędą umiejętności krytycznego oceniania poglądów i stanowisk nie tylko filozoficznych, lecz także dotyczących szeroko rozumianych problemów społecznych. Będą więc dobrze wpisywać się w strukturę społeczeństwa opartego na wiedzy.

Przewodniczący Rady
Wydziału Filozofii i Socjologii UW
prof. UW dr hab. Krzysztof Koseła

Koncepcja kształcenia na Wydziale Filozofii i Socjologii UW – uchwala nr 81-2013